Toen ik in september bij de fototentoonstelling over Spangen was, maakte ik kennis met het echtpaar Tinus en Bep de Does. Zij zijn Rotterdammers in hart en nieren.
Want al meer dan 60 jaar maakt Tinus foto’s van Rotterdam. Overal waar iets gesloopt, gerenoveerd of nieuw gebouwd wordt, is Tinus te vinden met zijn fototoestel. Al meer dan een half miljoen foto’s van Rotterdam heeft hij zijn privé archief. In dit korte YouTube filmpje kun je wat beter met het echtpaar kennis maken.
Sinds 1983 vergezelt zijn echtgenote Bep hem. Samen hebben ze al een heleboel fotoboeken over Rotterdam gepubliceerd.
Bijna geen Rotterdamse wijk ontbreekt in de lange reeks van boeken. Naast al die Rotterdamse wijken maakt het echtpaar ook regelmatig foto’s van hun favoriete voetbalclub Feyenoord.
Ook op NPO Start is nog een documentaire over Tinus en Bep te bekijken. “De toekomst is failliet” heet deze film en duurt bijna een half uur.
Het is een mooi eerbetoon aan mensen die het echte Rotterdam in beeld brengen.
Anne van dit blog bedacht iets nieuws, een Foto Bingo. Niet met nummers maar met dertig hokjes voor allerlei foto’s. Genoeg om meer dan een half jaar foto’s te laten zien.
De keuzevolgorde lijkt willekeurig en startte met “bloemen”, daarna “wie ben ik”. Meedoen mag, maar er is niks verplicht. Saturnein is niet van de stress. Deze week wil Saturnein graag foto’s zien van verlaten gebouwen.
Dat is niet niks, want gebouwen genoeg op mijn foto’s maar verlaten…. nee, dat zijn ze meestal niet. Het werd dus een heel gezoek. Maar dat leverde toch wel wat “verlaten” huizen of bouwwerken op. En gelukkig kon ik de meeste herleiden.
De Russische kerk in Rotterdam valt een beetje buiten het thema. Maar toen ik er foto’s binnen wilde maken, was alles verlaten. En nog steeds zullen er weinig bezoekers komen.
Stadsmuur, ZutphenCrécy-en-PonthieuBlijdorp Zoo, Amazonica, oude vlinderhalAbbeville, Jardin d’Emonville, Oude serrekas Wales, AbergavennyRotterdam, Russische kerkHavelteZakynthosHarderwijk, Marius van Dokkum Museum Rotterdam, ergens langs de Rotte
Ik wist dat Leo al een mooi cadeau voor mijn verjaardag had bedacht, maar die toneelvoorstelling gaan we bekijken later in het jaar. Toch lag er nog een cadeautje op mijn ontbijtbordje. Ik kreeg dit boek over architectuur.
En niet zomaar architectuur, maar over gebouwen in Rotterdam en dan nog gebouwd door vrouwen. Omdat vrouwen in de architectuur niet zo vanzelfsprekend zijn. Meestal werken ze op de achtergrond, worden ze nauwelijks genoemd. Grote namen in de architectuur behoren meestal bij mannen.
Vrouwen moet je zoeken. Oké, Francine Houben is bekend. De wijk waar ik zelf woon, ontsproot aan de geest van Lotte Stam-Beese. Zij was ook verantwoordelijk voor de wijk Pendrecht, gebouwd na de 2e wereldoorlog. Maar verder kwam ik eigenlijk ook niet.
Het boek, met teksten in het Nederlands een Engels, staat vol foto’s van hedendaagse gebouwen in Rotterdam. Gebouwen die we wel vanuit de verte zien opdoemen, maar waar we nooit eens wat beter naar keken. Maar dat gaat veranderen, want waarom zouden we niet weer eens toerist in eigen stad gaan uithangen.
Anne van dit blog bedacht iets nieuws, een Foto Bingo. Niet met nummers maar met dertig hokjes voor allerlei foto’s. Genoeg om meer dan een half jaar foto’s te laten zien.
De keuzevolgorde lijkt willekeurig en startte met “bloemen”, daarna “wie ben ik”. Meedoen mag, maar er is niks verplicht. Saturnein is niet van de stress. Deze week wil Saturnein graag “nooit gebruikt” foto’s zien.
Nooit gebruikt….? Ik heb het geïnterpreteerd als nooit gepubliceerd. Er zijn honderden foto’s die niet op mijn blog verschenen, nergens bij horen of dienen als info voor van alles en nog wat. Ik heb me dan ook beperkt tot het soort foto’s die zelden of nooit mijn blog bereiken, maar die ik met grote regelmaat maak.
Het zijn foto’s van parkeerterreinen of garages. Ergens in een stad of bos, waar wij de auto neerzetten en dan op de bonnefooi op pad gaan. En dan geeft zo’n foto houvast, want je kunt precies zien waar hij staat.
Best handig, maar het levert geen spectaculaire foto’s op. Het wordt zelfs een beetje saai, telkens weer die rooie auto…! En waar ik dat allemaal gekiekt werd, is niet meer te achterhalen.
In een klein Duits dorpje liepen we een beetje rond. Nergens naar op zoek, zomaar een beetje rondstruinen. En kijken wat we zoal tegenkwamen.
Zo’n dorpje heeft een heel eigen charme, tenminste voor ons. Hoe het is om daar te wonen, te leven? We weten het niet.
Misschien vinden de ouderen het ook wel heerlijk rustig, Maar ik kan me ook goed voorstellen dat jonge mensen meer reuring willen, een groter aanbod van winkels, modernere zaken. Die zullen dan toch echt naar de stad moeten.
Of er vestigen zich nieuwe zakenlui met ambitie, die handel zien in nieuwe producten of initiatieven. Zoals bij deze deur. Vroeger was hier een kapper gevestigd. Dat was duidelijk te zien aan de fraaie deurknop. Maar de kapper was weg en een tattoo artiest had er zijn intrek ingenomen.
Of ie veel klanten heeft kon ik natuurlijk niet zo gauw beoordelen. Maar ook in Duitsland zie je meer en meer mannen en vrouwen met de meest originele of inmiddels al wat gedateerde versierselen rondlopen.
Lekker uitwaaien in het noorden van Duitsland. Eerst naar Emden en later naar het ons al langer bekende Lingen.
Voor die week had ik al blogjes voorbereid, maar voor een nieuwe reeks van allerlei onderwerpen had ik natuurlijk in zo’n week geen tijd. Maar dat komt allemaal nog wel.
Vandaag dus alleen maar een foto van een wandelknooppunt.
Die vind je ook steeds meer in Duitsland. En daar maakten we dankbaar gebruik van.
Het waren geen kilometerslange wandelingen, maar toch loopt dat echt wel op.
Anne van dit blog bedacht iets nieuws, een Foto Bingo. Niet met nummers maar met dertig hokjes voor allerlei foto’s. Genoeg om meer dan een half jaar foto’s te laten zien.
De keuzevolgorde lijkt willekeurig en startte met “bloemen”, daarna “wie ben ik”. Meedoen mag, maar er is niks verplicht. Saturnein is niet van de stress. Deze week wil Saturnein graag foto’s zien van trappen.
Nou, als ik tegenwoordig een trap op- of afloop, heb ik helemaal geen zin om te fotograferen. Alle hens aan dek om heel boven of beneden te komen. Maar toch ging ik op zoek naar trappen in mijn foto-archief. En kijk…., dat waren er toch nog wel een heleboel.
Rotterdam, StadhuisKeulen, HauptbahnhofRotterdam, Maritiem MuseumRotterdam, MaeslantkeringLe Tréport (Frankrijk)Amsterdam, SpaarndammerbuurtMaassluis???Antwerpen, Quinten MatsyshuisRotterdam, in het Van Nellegebouw
Dit is een foto van de Hoogstraat in Rotterdam, maar dan niet van nu, maar van vóór de oorlog. En meteen toen ik hem zag, wist ik dat ik verhaal zou gaan schrijven. Ik heb het diverse malen uit de mond van mijn moeder gehoord en werd bevestigd door tante Fien en tante Zus.
Het is dus authentiek, maar hier en daar bijgewerkt door mijn fantasie.
Mijn moeder Sjaan was elf toen haar moeder overleed. Van de droom om verder te leren kon niets meer komen. Ze moest “in een dienstje”. Het betekende hard werken. Trappen boenen, lopers en kleden kloppen, ramen zemen, vegen, wassen, strijken. Alles wat in een huishouden gebeuren moest.
In 1926, ze was toen achttien, werkte ze bij een gierige vrouw. Eén boterham kreeg ze ’s morgens, dun besmeerd met margarine en suiker. Veel te weinig voor al dat zware werk. Ze besloot ze er weg te gaan. Genoeg ander werk voor een stevige meid die van aanpakken wist.
Maar eerst plunderde ze nog de trommel met roomboter koekjes, die in de “mooie kamer” stond. Daarna trok ze de deur achter zich dicht en liep naar de stad. Op de Hoogstraat, daar ging ze kijken wat er te beleven viel.
Maar wie liep daar…? Ja, verdraaid dat was Fientje, haar jongere zus. Fien had gehuild, dat kon je zien. Nog nasnikkend vertelde ze dat zij in haar dienstje toch moest wassen, ondanks de beloftes van mevrouw. “En ik heb daar toch zo’n hekel aan…!”
Sjaantje sloeg haar arm om haar zusje heen. “En ik kreeg weer die ene zuinige boterham, ik rammel van de honger.” Stijf gearmd liepen ze verder de Hoogstraat op. Ze bekeken de etalages met kleding, sigaren, sigaretten. Er was genoeg te zien. Mooie etalages met fijne kleding, manufacturen, boeken. Je vond er Kattenburg & Co, maar ook een reclamebureau.
Op één van de statige singels stapte die morgen ook een boze figuur naar buiten. Ze streek een lok haar achter haar oren, knoopte gehaast haar jas dicht. Wat dacht die mevrouw wel? Dan was het eten te flauw, dan te vet. De pudding was niet goed en de mokkataart te groot. Dan zoekt ze maar een andere kokkin.
Jannetje, Zus zoals ze zich noemde, moest even naar buiten, even stoom afblazen. Zonder er bij na te denken liep ze richting stad. Op de Hoogstraat stond ze stil voor een lampenwinkel. “Nee maar, wie hebben we daar?” klonk het naast haar uit één mond. Zus draaide zich om en was stomverbaasd. “Sjaantje, Fien, wat doen jullie nou hier?”
Wat bleek, ook Zus had de keuken gelaten voor wat het was. Ze was al vijfentwintig en inmiddeld kokkin. Zo’n aldoor mopperende mevrouw werkte op haar zenuwen.
Zeg, wat zullen we doen? Wat denken jullie van koffie en dan zo’n lekker taartje bij Terminus….? En daar gingen de drie zussen, zomaar op een doordeweekse werkdag, op weg naar Café Concert Terminus….
Anne van dit blog bedacht iets nieuws, een Foto Bingo. Niet met nummers maar met dertig hokjes voor allerlei foto’s. Genoeg om meer dan een half jaar foto’s te laten zien.
De keuzevolgorde lijkt willekeurig en startte met “bloemen”, daarna “wie ben ik”. Meedoen mag, maar er is niks verplicht. Saturnein is niet van de stress. Deze week wil Saturnein graag foto’s zien van etalages.
Ja, die heb ik wel, want er zijn soms zo leuke zaken te ontdekken. Alleen ontdekte ik dat er nogal vaak een wat storende weerspiegeling te zien is. Misschien ook wel weer grappig. Dit zijn mijn etalages:
Mijn etalage verzamelde ik in diverse plaatsen en steden. Ik zag ze in Amsterdam, Rotterdam, Monnickendam, Dordrecht, Workum, Londen, Delft. Tja, waar ook nog meer? Dat kan ik me niet meer herinneren. Trouwens, in de loop dr tijd zijn er vast wat winkels en etalages veranderd. Dus vraag me niet meer waar precies ik nou wel wat zag…
Afgelopen zaterdag stond al in onze agenda gepland. We gingen naar een tentoonstelling. Niet in een museum, maar in het voormalige Badhuis in het Justus van Effencomplex. Dat ligt in de wijk Spangen waar ik ben opgegroeid.
Al eerder waren Leo en ik daar en hoewel ik aan het gebouwencomplex niet erg veel herinneringen heb, weet ik dat mijn vader regelmatig naar dat badhuis ging. Nu was er een tentoonstelling te zien van de vele foto’s die in de loop der tijd in deze wijk gemaakt zijn. Natuurlijk veel privéfoto’s van bewoners, maar ook foto’s die gemaakt werden door het echtpaar Bep en Tinus de Does. Zij hebben inmiddels vele boeken op hun naam staan over allerlei wijken in Rotterdam.
Het eerste boek over Spangen heb ik al een tijdje, maar natuurlijk kocht ik ook dit boek, het tweede in de reeks. Ik kom er later deze week nog op terug.
Het was heel leuk om de foto’s te bekijken. Veel uit de tijd dat mijn ouders er kwamen wonen, in 1929. Veel uit de tijd die ik zelf heb meegemaakt. En natuurlijk beelden van hoe de wijk er nu uitziet.
Want Spangen heeft in de loop der tijd goeie en slechte jaren gekend. Is veranderd van een rustige arbeiderswijk naar een stadsdeel met grote problemen, drugsoverlast en verpaupering. Maar gelukkig ziet de wijk er nu heel vriendelijk uit, al is er ook veel veranderd. Maar er is nog altijd “Het Kasteel”, de stevige basis van voetbalclub Sparta.
Verdwenen zijn de vele kleine winkeltjes, huizen zijn gesloopt en nieuw opgebouwd of gerenoveerd. Waar ik woonde werd al in 1969 verbouwd. We kregen een douche, het keukentje werd vergroot en van twee slaapkamertjes werd één kamer gemaakt.
Mijn ouders verhuisden in de jaren 80 naar Ommoord. Jaren later werd er opnieuw verbouwd. Van twee huizen werd er één gemaakt en van moderne gemakken voorzien. Voordeuren en ramen werden vernieuwd en de nummering veranderde. Ik herken de huizen niet meer.
En eigenlijk heb ik er ook niks meer te zoeken. Maar het was leuk om weer even een blik in het verleden te kunnen werpen en oude dingen te herbeleven.
Op de tentoonstelling lag ook een blanco boek waarin je verhalen en herinneringen over Spangen kon schrijven. En dat deed ik natuurlijk.
